Decyzja o zmianie nazwy z WSKiP na SWWS w roku 2021, podyktowana była koniecznością dostosowania nazwy Uczelni do rozszerzonego zakresu jej działalności, uwzględniającego oprócz kształcenia funkcjonariuszy Służby Więziennej, również prowadzenie kształcenia przyszłych kadr organów wymiaru sprawiedliwości oraz innych służb realizujących zadania z zakresu bezpieczeństwa publicznego.
W świetle ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. Uczelnia jest jednostką organizacyjną Służby Więziennej, posiadającą osobowość prawną i działającą na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 20 lipca 2018 roku. Statutowym celem działalności Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości jest kształcenie i wychowywanie funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy innych służb oraz osób cywilnych.
Absolwenci Uczelni będą posiadać odpowiednie przygotowanie do pracy w wyspecjalizowanych instytucjach administracji rządowej i samorządowej; w organizacjach społecznych i edukacyjnych; w instytucjach i organizacjach międzynarodowych oraz w instytucjach zajmujących się dozorem osób mających konflikt z prawem.
Decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 roku uczelni zostało nadane uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku Penitencjarystyka, umożlwiającym przekazanie studentom wiedzy praktycznej i teoretycznej w szerokim zakresie, zorientowanej na przygotowanie absolwentów do wykonywania konkretnie sprofilowanych ról zawodowych oraz wiedzy akademickiej korespondującej z problematyką, rozumieniem i refleksją nad zagadnieniami stanowiącymi przedmiot Penitencjarystyki.
Kierunek Penitencjarystyka mieści się w dziedzinie nauk społecznych i obejmuje swoim zakresem wiele dyscyplin z tej dziedziny, takich jak:
